ADS
Wspólne przedsięwzięcie
Instytutu Studiów Społecznych UW
i Instytutu Filozofii i Socjologii PAN

[ Powrót do strony głównej ] [ Powrót do listy dostępnych zbiorów danych ] [ Wyszukiwanie ] [ Pobieranie zbioru danych ]

Struktura społeczna mieszkańców Łodzi 1967

IDP0020
Opisowy tytuł zbioru danychStruktura społeczna mieszkańców Łodzi 1967
Pełna nazwa instytucji przekazującej daneZespół Porównawczych Analiz Nierówności Społecznych, IFiS PAN
Osoba prowadząca badanieWłodzimierz Wesołowski, Kazimierz M. Słomczynski, Krystyna Janicka, Wiesława Warzywoda-Kruszynska, Anita Wojciechowska, Krzysztof Szafnicki
Osoba/osoby kontaktoweArtur Kościański
Język zbioru danychPL
Język dokumentacjiPL
FlagiLOG.P FIL.P UDC.P STD.P CDB.P FRE.P DSC.P

Cel w jakim badanie zostało przeprowadzone

Przyjęte wielowymiarowe ujecie struktury społecznej stawiało następujący problem; w jakim stopniu położenie jednostki w jednym wymiarze jest związane - skorelowane -- z położeniem jednostki w innym czy innych wymiarach. Słaby związek między głównymi zmiennymi stratyfikacyjnymi jest oznaką dekompozycji cech położenia społecznego lub rozbieżności czynników statusu. Przewidując stosowanie przez państwo -- w jego długofalowych programach -- różnorodnej polityki dystrybucji dóbr i wartości powszechnie pożądanych, zajęliśmy się pytaniem, czy jednym z możliwych sposobów redukowania nierówności społecznych nie powinno stać się świadome sterowanie procesami dekompozycji cech położenia społecznego (Wesołowski, 1966; Słomczyński i Wesołowski, 1975). Inspiracją dla nas były rozważania prowadzone w socjologii amerykańskiej, gdzie studiowano negatywne skutki rozbieżności czynników statusu zarówno dla jednostki jak i dla systemu społeczno-politycznego.


Poruszana problematyka badawcza

Główne pytania badawcze:

1. Zawód i inne charakterystyki sytuacji pracowniczej, takie jak wielkość zakładu pracy, gałąź gospodarki, rodzaj stanowiska -- w okresie badań i w przeszłości.

2. Sytuacja ekonomiczna, uwzględniająca zarobki z pracy, dochody rodziny, a także szeroko pojęte warunki mieszkaniowe oraz posiadanie dóbr trwałego użytku.

3. Partycypacja w dobrach kultury, wyrażająca się czytelnictwem książek i czasopism, oglądaniem telewizji, a także sposobami spędzania czasu wolnego.

4. Ruchliwość społeczno-zawodowa -- zarówno w przekroju międzypokoleniowym, jak i wewnątrzpokoleniowym -- pojmowana również jako poczucie awansu bądź degradacji.

5. Dobór współmałżeński i dobór towarzyski, ze względu na główne cechy położenia społecznego, takie jak pozycja społeczno-zawodowa czy wykształcenie.

6. Subiektywna ocena pozycji społecznej, a także ocena swojego położenia materialnego i jego zmian w czasie.

7. Poglądy i opinie o strukturze społecznej i konfliktach, które są związane z różnego rodzaju podziałami i barierami społecznymi: prestiż zawodów.


Jednostka badania

Próba losowa mężczyzn w wieku 21 -- 65 lat, pracujący, pozostający w związkach małżeńskich.


Dobór próby

Typ zastosowanej w badaniu próby

Próba losowa mężczyzn w wieku 21 -- 65 lat, pracujący, pozostający w związkach małżeńskich. Operatem losowania był spis wyborców miasta uprawnionych do głosowania w 1967 roku. Zakładając, że liczba mężczyzn będących głowami rodzin jest proporcjonalna do liczby wyborców, dokonano losowania warstwowego według dzielnic miasta (5 dzielnic) i proporcjonalnego do ogólnej liczby wyborców w danej dzielnicy. W celu zapewnienia jak najlepszej reprezentacji terytorialnej wykorzystano -- w ramach dzielnic -- podział na obwody do głosowania. Spośród 238 istniejących w Łodzi obwodów wylosowano 50. Następnie w każdym obwodzie wybierano w losowaniu systematycznym 20 jednostek do próby podstawowej i 10 do próby rezerwowej. Ponieważ nazwiska wyborców na liście każdego obwodu były opatrzone kolejnymi numerami porządkowymi, dla 50 obwodów wylosowano po 20 + 10 numerów i naniesiono je na specjalne arkusze. Następnie na listach obwodowych odszukiwano owe z góry ustalone numery i sprawdzano, czy dany wyborca odpowiada kryteriom "głowy rodziny". Jeśli tak -- wpisywano jego nazwisko na arkusz, jeśli nie -- poszukiwano odpowiedniej pozycji wśród najbliżej położonych numerów. Ustalono przy tym, ze mężczyznę można uznać za głowę rodziny wtedy, gdy wśród osób zamieszkujących pod tym samym adresem figuruje również jego żona. Na podstawie aktualnego i rodowego nazwiska żony, a także imion rodziców obojga małżonków możliwa jest odpowiednia identyfikacja, choć w praktyce trudno uniknąć niewielkich błędów, a to ze względu na nie zawsze kompletne dane. Tak wiec ankieterzy niekiedy trafiali do osób, które nie spełniały wymaganych warunków -- były np. rozwiedzione. Było 11 takich przypadków. Pewnie niedokładności realizacji prób spowodowane były zmiana adresu części wylosowanych do badania osób etc. korzystano wtedy z wylosowanej rezerwy. Odsetek niedostępnych obserwacji jednostek z próby podstawowej wynosił 15\%. W sumie uzyskano 1000 przypadków, w tym z próby rezerwowej 150. Ankieterami byli wybrani studenci starszych lat socjologii Uniwersytetu Łódzkiego. Przeszli oni intensywne szkolenie i pracowali pod ścisłym nadzorem zespołu autorskiego.


Obszar geograficzny, na którym zrealizowano badanie

miasto Łódź


Dolna granica wieku osób badanych21
Górna granica wieku osób badanych65

Metoda zbierania danych

wywiad typu "face-to-face"

Liczebność próby założonej i zrealizowanej

liczebność próby założonej1000
liczebność próby zrealizowanej1000

Zastępowanie respondentów

dozwolone

patrz dokumentacja


Waga poststratyfikacyjna

zbiór nie zawiera wagi poststratyfikacyjnej

Pełny opis sposobu doboru próby

Dołączona do badania dokumentacja zawiera pełny opis sposobu doboru próby

Faza terenowa realizacji badania

Daty, w jakich badanie zostało przeprowadzone

Rozpoczęcie badania--1967
Zakończenie badania--1967

Kontrola zrealizowanych wywiadów pod względem poprawności ich realizacji przez koordynatora


Pozostałe informacje na temat badania

Wzór cytowania danych przekazywanych do archiwum

Wesołowski, W., Słomczyński, K. M. i Janicka, K. (1967, 2005). Struktura społeczna mieszkańców Łodzi 1965: komputerowy zbiór danych, Zespół Porównawczych Analiz Nierówności Społecznych, IFiS PAN.


Ogólnodostępne publikacje odwołujące się do danych przekazywanych do archiwum

Załącznik 1 w:

Słomczyński, K.M., Janicka, K., Wesołowski, W., 1994. Badania Struktury Społecznej Łodzi: Doświadczenia i perspektywy}, Warszawa: IFiS PAN

zawiera spis opracowań badań Łódzkich.


Dystrybucja danych

Ograniczenia dystrybucji zbioru

Dane ogólnodostępne

[ Powrót do strony głównej ] [ Powrót do listy dostępnych zbiorów danych ] [ Wyszukiwanie ] [ Pobieranie zbioru danych ]